Çocuklarda Gelişim Dönemleri

Çocuk psikolojisini anlayabilmek için öncelikle çocukta gelişim dönemlerini bilmek gerekir.

MOTORGELİŞİM

İlküç ay içinde

Gözleri
ile hareket eden şekilleri takip edebilir ,kucağa alındığında
kafasınıdik tutabilir , yüz üstü yatarken kafasını bir miktar yukarı
kaldırabilir veyanlara çevirmeye çalışır, kollarını hareket
ettirebilir,ellerini yumruk halinegetirebilir.

Üç altı ay arasında

Nesne
ve oyuncakları yakalamaya çalışır onlara uzanmaya çalışır , elinealdığı
nesneleri ağzına götürmeye çalışır, hoşuna giden nesnelere
uzanmayaçalışır. Kafasını yüz üstü yatarken tam dik kaldırabilir.
Kafasını tutabilir.

Altı oniki ay arası

Oturabilir
, emekleyabilir , tutunarak ayağa kalkabilir , 12. ayın sonuna
doğruayakta çok kısa süreli durabilir ,ayakta tutulduğunda ayaklarını
hareketettirir, ufak eşyaları ve oyuncakları iterek yuvarlayabilir ,
elleri arasındaoyuncak geçişi yapabilir, sırt üstü yatarken düz
dönebilir, işaret parmağı ilenesneleri gösterebilir.

Oniki onsekiz ay arası

Yürür
, elinden tutulduğunda merdiven tırmanır ,ayakta iken
çömelebilir,ayağıile topa vurabilir,yere doğru eğilir , destekle
zıplayabilir, kaşığı rahatlıklatutabilir.

Onsekiz yimidört ay arası

Kapıyı
açabilir , kendi başına merdivenden inip çıkabilir , bir elini daha
çokkullanmaya başlar , oyuncakları ile oynarken el becerilerini
rahatlıklakullanabilir (2-3 küpten kule yapabilir ).

İki üç yaş arası

Düşmeden
koşabilir , bazı çizgileri taklit eder , merdivenden rahatlıkla
kendibaşına inip çıkabilir , oyuncakları ile oynarken el becerilerini
rahatlıklakullanabilir ,düğmesini açabilir,üç tekerlekli bisikleti
sürebilir ,tek ayaküstünde kısa bir süre durabilir , bir bardak suyu
taşıyabilir ,yürürkenengelleri adım atarak rahatlıkla geçer ,
rahatlıkla çömelip kalkabilir , gerigeri yürüyebilir.

Üç dört yaş arası

Tek
ayağı üzerinde uzun süre durabilir , ayakkabısını giyer ,
kendinidoyurabilir , düz çizgi çizebilir , tek başına dolaşmaya çalışır
, çift ayakla 40 cm sıçrayabilir , öne takla atabilir, yardımsız
kaydıraktan kayabilir , çömelip kalkma hareketini rahatlıklayapabilir ,
oyuncakları ile oynarken el becerilerini rahatlıkla kullanabilir ,40-50
cm den aşağı atlayabilir , tek ayakla sıçrayabilir ,dans etme müzik ile
beraber tempo tutma , zıplayan topu eli ile tutma ,kağıttaki şekilleri
boyar , 3-4 renk eşleştirebilir , aynı kartlarıeşleştirebilir , bazı
harfleri eşleştirebilir , artı eksi yapabilir.

Dört altı yaş arası

Makasla
kağıtları kesebilir , bakarak 1 den 8-9 a kadar sayı yazabilir
,öğretilirse adını yazabilir ,sek sek oynayabilir , üçgen ve kare yi
kopyalar ,kendi giyinir kendi soyunur , ayakkabısını bağlar , yüzünü
yıkar , dişinifırçalar , altı yaşında iki tekerlekli bisiklete
binebilir , el becerilerigözle görülür bir şekilde gelişir.

DİL GELİŞİMİ

İlk üç ay içinde

Sese
karşı tepki verir , agulama şeklinde sesler çıkarabilir , tanıdık kişi
veeşyaları görünce ellerini sallar gözü ile takip eder , kendi
kendinegülümseyebilir ,müzik ve konuşmaya karşı tepki verir , kendi
kendine oynarkenbazı heceleri tekrarlar , dudakları ile p , b, m gibi
harfleri çıkarmayaçalışır.

Üç altı ay arasında

Çevresinde
konuşan kişileri arar , ağlarken konuşulunca rahatlar , agulamaşeklinde
iletişim kurar , yüksek sesle güler , kendine göre ağlama
dışındaheceler kullanır.

Altı oniki ay arası

Annenin
sesini taklit etmeye çalışır , cee oyunu oynar , bazı eşyaları
sesçıkartmak için kullanır , ma ma -da da gibi sesleri rahatlıkla
çıkarır , 12 ayadoğru baba mama der , oyuncakları ve kişileri ile
anlamsız dahi olsakonuşmaya çalışır.

Oniki onsekiz ay arası

Hızla
yeni kelimeleri öğrenmeye devam eder , her gün gördüğü
cisimleriadlandırmaya ve onları rahat tanımaya başlar , insanlar ile
ilişki kurarkenanlamlı kelimeleri çoğunlukla kullanmaya başlar ,
ailenin öğrettiği kelimelerikendi kendine tekrarlar ,onsekizinci aya
doğru iki komutu üst üsteanlayıp yerine getirir. (bardağı al mutfağa
götür gibi )

Onsekiz yimidört ay arası

İki
kelimelik cümleler yapmaya başlar , tanıdıklarının ismini bilir
,isteklerini rahatlıkla ifade edebilir , ikiden fazla komutu anlar ve
yerinegetirir , yirmidördüncü aya doğru üç kelimelik cümleleride
konuşur.

İki üç yaş arası

Tanıdığı
yetişkinler ile rahatlıkla sohbet eder , reddetme ifadesi kullanabilir,
cümle yapısı erişkin cümle yapısına benzemeye başlar , vücudunun
parçalarınıraharlıkla yapar , bütün komutları yerine getirebilir ,
kelime hazinesi hızlaartar.

Üç dört yaş arası

Konuşma
ve cümle kurması erişkine iyice benzemeye başlar , kendine ait yaş
,soyad gibi özellikleri bilir , ezberlediği şarkı sözleri vb.
rahatlıkla söyler, erişkinler ile rahat sohbet edebilir.

Dört altı yaş arası

Grup
halinde olan konuşmalara katılır , hikaye ve masal anlatır , sayı sayar
,kelime hazinesi iyice artmıştır , sıfatları rahat kullanmaya başlar ,
cümleyapısı ve şekli erişkinle hemen hemen benzer , isteklerini
ayrıntıları ileanlatabilir.

İlk üç ay içinde

Anneyi tanıyarak tepki verir , konuşulunca dinler , kucağa alınınca susar ,nesneleri takip eder , gülümser

Üç altı ay arasında

Anne babasına sarılarak kucaklar , nesneleri ve yiyecekleri ağzınagötürür,kendiliğinden gülümser , elini uzatır.

Altı oniki ay arası

Oyuncakları
ile 10-15 dk oynar , ce oyunu oynar , karşılıklı oyun oynar
,yabancıları tanır , tanıdıklarına ses çıkartır , anneden ayrı
kalıncaendişelenir , baba mama gibi kelimeler ile iletişime geçmeye
çalışır.

Oniki onsekiz ay arası

Kendi
kendine bardakla su içebilir , kaşıkla yemek yiyebilir , oyuncaklar
ileetkileşimi artar , giyimine yardım eder , müzik ile beraber tempo
tutabilir ,istemediği şeyleri belli eder , ayakkabı çorabını
çıkarabilir.

Onsekiz yimidört ay arası

Tuvaletini
söyleyebilir , istendiğinde ufak komutları yerine getirerekerişkinler
ile etkileşime girer , taklide dayalı oyunlar oynar ( bir kutuyuaraba
gibi sürmek gibi ) ,diğer çocuklara ilgisi artar , diğer çocuklar
ileoyuncakları ile beraber oynar , oyuncaklarını diğer çocuklardan
kıskanır ,rahat su içer , yemek yer.

İki üç yaş arası

Evcilik
oynar , ev işlerine yardım eder , çatal kullanır , giyimini kendibaşına
yapabilir , tuvaletini haber verir , bazı arkadaşlarına daha fazla
ilgigösterir.

Üç dört yaş arası

Diğer
çocuklar ile etkileşim ve iletişimi iyice artmıştır ,
yetişkinlerinsöylediklerinin büyük çoğunluğunu anlar , oyunlarındaki
kurallara uymayaçalışır , kıyafetlerinin tamamını çıkarabilir , gece
tuvalet kontrolünüsağlayabilir , el yüz yıkama diş fırçalama işlemini
yapar.

Dört altı yaş arası

Sosyal
hayata adapte olmaya çalışır , arkadaşları ile uyumu artar , TV da
bazıprogramları takip eder , kendine has özellikler belirir , etrafla
etkileşimiiyice artar , kendisi masal anlatabilir.

GENEL BİLGİLER

Çocukyetiştirmek
en büyük sanattır . Çocukların genel davranış özelliklerini anlamak,
onların ruh dünyalarına inmek gerçekten her anne babanın yapabildiği
bir şeydeğildir . Bazı anne babalar çocukların sadece fiziksel
bakımlarına yönelikbeslenme , barınma , sağlık problemlerini gözetip
onların olaylarkarşısındaki düşündükleri şeyler , tepkileri , yorumları
, üzüntüleri ,sevinçleri hesaba katmazlar . Kişisel görüşme ile
haberleştiğimiz Amerikalı birsağlık mensubu şunu söylüyor acil sağlık
müdahaleleri yaparken olaylardançocukların etkilendiğini , bazı
psikolojik problemlerin oluştuğunu görüyorum ,anne babalara veya bakım
veren kişilere çocukların sıkıntılarını bahsettiğimde, onlar çocuk ne
olacak ki diyorlar ,ben buna dayanamıyorum ,onlarındaruh dünyası var
şeklinde yakınıyordu.

Hattagünümüzde bırakın
ruhsal sorunları , 2000 yılına girdiğimiz bu günlerde,dünyada
milyonlarca çocuk kötü bakımdan , basit sağlık sorunlarından ,kazalarda
, salgın hastalıklarda , anne baba ihmaline bağlı nedenler ilehayatını
kaybediyor.

Herbir çocuğu ayrı bir dünya olarak kabul edip ,
onların ruhsal sorunlarınainebilmek , ancak eğitim ve anne baba
bilinçlendirilmesi ile olacaktır .Ayrıcaçocukların yaşadıkları
ortamların , çevre imkanlarının , devletin sağlayacağıimkanların
çeşitliliği ve kalitesi bu sorunların oluşması ve sürecinde
etkiliolabilmektedir .

Çocuk eğitiminde çocuğun gerektiği
şekilde yetiştirilmesi ve onun toplumahazırlanması büyük oranda , anne
babanın hayatın ilk gününden itibarençocuk ile etkileşimi , konuşmaları
, eğitim açısından vermeye çalıştıkları , eviçerisindeki tutumları
,etkili olmaktadır .

Anne babaların çocuklarının normal bir
şekilde sosyal , kişilik ve mental motor gelişimin olması ve sağlıklı
birpsikolojik yapıya sahip olmaları için yapmaları gerekenler :

Dengeli eğitim ve yönlendirme

Anne babanın kendi aralarındaki söz vedavranış birliği

Çocuğa karşı aşırı hoşgörü veya aşırıdisiplin uygulamalarından kaçınmaları

Olaylar ve ilerleyen süreç içerisindedavranış olarak tutarlı olmaları ve farklı farklı tepki vermemeleri

Çocuğa tepkilerinin yersiz ve abartılıolmaması

Güzel ve faydalı şeylerde çocuğundavranışlarının onaylanması

Hatalı durumlarda uygun bir şekildecezalandırılmaları

Yapılan yanlışları sadece kızarakdeğil nedenini mantık çerçevesinde açıklamaları

Onlara değer vermeleri

Kişilik yapılarına saygılı olmaları

Onlara söz hakkı tanımaları

Sevildiklerini hissettirmeleri

Onlara güven duygusunu aşılamaları

Sosyal ve psikolojik gelişiminiyakından takip etmeleri

Gösterilen davranış problemlerine karşıduyarlı olmaları

Kendi psikolojik çatışmalarınıçocuklara yansıtmamaları ile daha sağlıklı çocuk yetiştirme mümkün olacaktır.

En güzel yemek tariflerine ulaşmak için tıklayın.

• Çocuklarda Tuvalet Eğitimi
• Çocuklarda Psikolojik Gelişim Dönemleri