Doğum Kontrol Yöntemleri Tüm aileler ve bireyler kendi doğurganlık davranışları konusunda doğru bilgiye dayalı, bilinçli ve gönüllü bir seçim yapmalıdırlar. Böylece istemedikleri gebeliklerden sağlıklı ve etkin bir biçimde korunabilirler. A-Doğal Yöntemler Doğal aile planlaması çiftlerin doğurganlık bilinci ile gebeliği önlemeyi ya da oluşturmayı sağlayan bazı kuralları birlikte uygulaması olarak tanımlanır. Dünya Sağlık Örgütü, doğal aile planlamasını, manstrüel sişkusun (adet sişkusu) fertil ve infertil dönemlerinde, doğal belirti ve semptomları gözleyerek gebeliğin planlanması ya da gebeliğin önlenmesi yöntemleri olarak tanımlamıştır. Doğal Yöntemlerin Etkinliği %75''dir.

Bazı çiftler son çare olması gereken kürtajı doğum kontrol yöntemi olarak düşünüyor, oysa kürtajın çok ciddi yan etkileri olabiliyor. Türkiye''de her yıl 1 milyon 900 bin gebelik oluşuyor ve bunların 285 bini kürtajla sonuçlanıyor. Kürtaj vakalarının en sık 20-24 yaş grubundaki kadınlar tarafından gerçekleştirildiğini belirten Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Tıraş, kürtajın tıbbi riskler içeren bir operasyon olduğuna dikkat çekiyor.

Doğum Kontrolü...  Cinsellik her insanın bilmesi ve öğrenmesi gereken bir konudur ve doğal bir ihtiyaçtır. Ne var ki çoğumuz cinsellik konusunda yeterli bilgiye sahip değiliz ve cinsellik hala bizi utandıran, kulaktan dolma bilgilerle merakımızı gidermeye çalıştığımız, konuşulması ayıp bir konu olmayı sürdürüyor.

Türkiye, doğum kontrol yöntemleri kullanımında gerileme dönemine girdi. Türkiye Aile Planlaması Derneği nin araştırmasına göre 2003 te yüzde 74 olan doğum kontrol yöntemi kullanma oranı 2007 yılında yüzde 62 ye düştü. Türkiye Aile Planlaması Derneği nin TAPD 26 ilde 2 bin 20 kadın üzerinde yaptırdığı Aile Planlaması Bilinci-Doğum Kontrol Yöntemleri Kullanımı 2007 araştırmasına göre, 18-45 yaş grubundaki her iki kadından sadece birisi modern doğum kontrol yöntemini kullanıyor.

Genel olarak etkinliği %94 ile %97 arasındadır, ancak oluşan gebeliklerin büyük bir bölümü yanlış kullanıma, yani hap alımının unutulmasına bağlıdır. Kurallara uygun olarak kullanıldığında etkinliği %99''un üzerindedir.

Depo-Provera: Bu ilaç halk arasında 3 ayda bir kullanılan doğum kontrol iğnesi olarak bilinmektedir. Üç ayda bir kullanılan bu ilacın etkinliği % 99.7''dir. Yumurtlamayı baskılayarak, rahim ağzı salgısını değiştirerek ve rahim içi tabakayı incelterek etki gösterir. Kullanılmaya başlandıktan 3 ay sonra kadınların yarısı adetten kesilir, diğer yarısında ise düzensiz kanamalar görülür. İki iğne arasındaki süre 15 günü geçmediği takdirde etkinlikte bir düşme gözlenmez, yani en fazla 3.5 ayda bir yapılması gerekir.

Bu sistem önkol bölgesine yerleştirilen ve Levonorgestrel adı verilen hormon içeren çubuklardan oluşur. Norplant I sisteminde 34 mm uzunluğunda ve 2.4 mm çapında altı çubuk, Norplant II sisteminde ise 44 mm uzunluğunda 2 çubuk iki çubuk ciltaltına yerleştirilir. Norplant I 5 yıllık ve II 3 yıllık koruma süresi için kullanılır. Gebelik açısından koruma etkinliği % 99.8''dir. Bu sistemler hipofizdeki hormonların baskılanması sonucunda yumurtlamayı engelleyerek, rahim ağzındaki salgının yapısını değiştirerek ve rahim iç tabakasını incelterek etki gösterirler. Ancak başlangıçta hastaların % 10''unda, 5 yıl sonunda ise % 50''sinde yumurtlama devam etmesine karşılık koruma etkinliğinde değişiklik olmaz.

Doğum Kontrol Yöntemleri İstenmeyen gebeliği önlemek ? Hastalıklardan korunmak? Keyifli bir cinsel yaşam? Ülkemizde aile planlaması, tüm dünyada olduğu gibi, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamına alınmıştır. Artık insanlar riskli ilişkiler veya istenmeyen gebeliklerden nasıl korunacağını öğrenebilmekte ya da kolayca danışmanlık alabilmektedirler. Şehirlerde uzman doktorlar ve aile planlama merkezleri, kırsal kesimde ise sağlık ocakları genellikle yeterli bilgi ve hizmetleri sunabilmektedir, en azından böyle olması gerektiğini düşünüyoruz.Bu konuda temel problem , gerek devlet gerekse özel kesimin insanlara ulaşmalarının zorluğundan daha çok eğitim ile bu hizmetleri insanların kendilerinin talep etmelerini sağlamaktır. Bir aile planlaması merkezi; tüm olanakları ile doğum kontrol yöntemlerini anlatmalı , insanları bilgilendirmeli ve uygulama yapabilmenin olanaklarını zorlamalıdır.

Doğumun kontrol altına alınması, nüfusun çoğalmasının sınırlandırılması, istenmeyen gebeliğin önlenmesi amacıyla uygulanan ve siyasî, iktisadî, demografik, tıbbî, ahlâkî, sosyal ve dinî yönleri bulunan bir kavram. Aile plânlaması, nüfus plânlaması gibi yaygın adlandırmalarla yapılan doğum kontrolü, eski çağlardan beri uygulanmasına rağmen, esas olarak ondokuzuncu yüzyılda Batı Avrupa''da doktrin olarak ortaya atılmış ve hızla bütün dünyaya yayılmıştır. En eski eserlerde bile bu konuya dair bilgiler bulunmaktadır. Tarih boyunca hangi millet veya dinden olursa olsun insanlar, "gebeliği önleme metodları" üzerinde durmuşlardır. Ancak yirminci yüzyılda dînî ve ahlâkî bakış açılarının değişmesi, ve teknolojinin ilerlemesi sayesinde, doğum kontrol yöntemleri ve araçları bütün kitlelere yaygın bir hareket haline gelmiş; serî ve çok sayıdaki doğum kontrol aracı üretimi ve bunların serbestçe satılması ve alınması, koruyucu hekimliğin gelişmesi, doğum kontrol ilâçlarının çoğalmasıyla, bu hareket geniş çapta uygulanır olmuştur.

Emziren kadınların gebe kalmadığı düşün cesi doğru mudur? Emziren kadınlarda süt hormonu olarak bilinen prolaktin düzeyi yükselir. Bu hormon ovulasyonu (yumurtlamayı) baskılayarak doğum kontrolünü sağlar ve yeni doğum yapmış anneyi gebelikten korur. Emzirme süreklilik kazanmadığında veya emzirmeye rağmen kan prolaktin düzeyi düştüğünde yumurtlama ve gebelik gerçekleşir. Emzirmenin koruyuculuğuna güvenilmez ve doğum kontrol yöntemi olarak önerilmez.